 Με σημαντική καθυστέρηση, περικοπές και αρκετές ελλείψεις σε ανθρώπινο δυναμικό και πόρους ξεκίνησε για το υπουργείο Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής αλλαγής η φετινή αντιπυρική περίοδος.
Τα μέτρα που εξαγγέλθηκαν πρόσφατα κινούνται στο γνωστό πλαίσιο, χωρίς να τολμούν την «ανατροπή» ενώ προκύπτουν πολλά ερωτήματα για την ετοιμότητα των εμπλεκομένων φορέων να τα εφαρμόσουν και εν τέλει να προστατεύσουν τα δάση από τις πυρκαγιές. Την προστασία των δασών μοιράζονται από φέτος τρία υπουργεία: Το υπουργείο Περιβάλλοντος έχει αναλάβει τη χάραξη της πολιτικής που αφορά την ετοιμότητα των εποπτευομένων φορέων για την πρόληψη, καθώς και την αποκατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος μετά τις φωτιές. Τα έργα πρόληψης υλοποιούνται από τα κατά τόπους δασαρχεία που υπάγονται στις περιφέρειες ενώ σε θέματα πρόληψης υπάρχει βέβαια και το υπουργείο Εσωτερικών στο πλαίσιο των μικρών έργων προστασίας που έχουν αναλάβει οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης. Τέλος στο υπουργείο Προστασίας του Πολίτη έχει μεταφερθεί πλέον η Πυροσβεστική μαζί με τα σώματα εθελοντών προστασίας.
Συνοπτικά τα έργα που αφορούν τη δασική προστασία ( συντήρηση δασικών δρόμων, υδατοδεξαμενών και πυροφυλακίων, καθαρισμοί δασών) και τα οποία θα εκτελεστούν από τις δασικές υπηρεσίες, τους ΟΤΑ και τους δασικούς συνεταιρισμούς
θα κοστίσουν γύρω στα 5 εκατ. ευρώ, χρήματα που προέρχονται από τον Ειδικό Φορέα Δασών, τον Τακτικό Προϋπολογισμό και το Πρόγραμμα Δημόσιων Επενδύσεων. Επίσης ενεργοποιείται το πρόγραμμα «Αλέξανδρος Μπαλτατζής» για έργα δασικής προστασίας ύψους 190 εκατ. ευρώ. Στο πλαίσιο αυτό προβλέπεται και η πρόσληψη 766 ατόμων, 3μηνης και 8μηνης απασχόλησης, τα οποία θα αναλάβουν τους καθαρισμούς ενώ σε περιοχές υψηλού κινδύνου όπως είναι η Αττική και η Εύβοια θα εφαρμοστούν πιλοτικά προγράμματα καθαρισμών από δασικούς συνεταιρισμούς. Όσον αφορά την πρόληψη και την καταστολή προβλέπεται η ενίσχυση των κέντρων επιχειρήσεων και συντονισμού με προσωπικό από τη Γενική Διεύθυνση Δασών καθώς και των εποχούμενων κλιμακίων. Πρόκειται για σώμα στο πρότυπο της ομάδας ΔΙΑΣ (5.500 άτομα) που έχει ενταχθεί στη Δασική Υπηρεσία και το ποίο πραγματοποιεί περιπολίες σε 24ωρη βάση ήδη από την 1η Απριλίου.
Με το… σταγονόμετρο
Ιδιαίτερη έμφαση όμως έχει δοθεί στην εξοικονόμηση χρημάτων. Σύμφωνα με δηλώσεις του υφυπουργού Προστασίας του Πολίτη κ. Σπύρου Βούγια φέτος το υπουργείο νοίκιασε τον ίδιο αριθμό ελικοπτέρων(12) με πέρυσι αλλά σε τιμή κατά 35% χαμηλότερη (3,2 εκατ. ευρώ αντί 4,5 εκατ.). Αντίστοιχη «έκπτωση» έγινε και στα χρήματα που θα δοθούν από το υπουργείο Εσωτερικών στους ΟΤΑ και τους συνδέσμους –συνολικά 23 εκατ. ευρώ- αποκλειστικά για τη χρηματοδότηση δράσεων πυροπροστασίας όπως ο καθαρισμός των περιαστικών δασών, ο καθαρισμός –έλεγχος των χωματερών, η ενίσχυση εθελοντικών δράσεων σε επίπεδο δήμου, τα θέματα εξοπλισμού (βυτιοφόρα, γεννήτριες, ασύρματοι κλπ) καθώς και τα λειτουργικά έξοδα.
Θα πρέπει να αναφέρουμε ότι πολλοί δήμοι της ευρύτερης περιοχής μας όπως ο Άγιος Στέφανος, το Κρυονέρι, η Άνοιξη, η Νέα Μάκρη και άλλοι κάνουν φιλότιμες προσπάθειες για τη μέγιστη δυνατή προληπτική δράση με καταχωρήσεις ενημερωτικού χαρακτήρα στον τοπικό τύπο και άλλες συναφείς δράσεις όπως προβλέπεται από τις αρμοδιότητές τους. Ειδικότερα για το δήμο Αγίου Στεφάνου θα πρέπει να σημειώσουμε ότι έχει εκπονήσει πλήρες ειδικό σχέδιο αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών.
Παρόλο όμως που η αντιπυρική περίοδος στη χώρα μας ξεκινά την 1 Μαΐου ( τελειώνει στις 31Οκτωβρίου) εν τούτοις το υπουργείο Περιβάλλοντος ανακοίνωσε τα μέτρα μόλις στις 11 Μαΐου. Σύμφωνα με τους ειδικούς θα έπρεπε να είχαν δρομολογηθεί ήδη από τον Νοέμβριο(!).
Επιπλέον κάποια από τα βασικά εργαλεία όπως είναι η συντήρηση των δασικών δρόμων και οι καθαρισμοί των δασών γενικά δεν έχουν προχωρήσει σε ικανοποιητικό βαθμό. Αν και το υπουργείο Εσωτερικών διαβεβαιώνει ότι η εκταμίευση των χρημάτων που προορίζονται για τους ΟΤΑ έχει ξεκινήσει εδώ και περίπου είκοσι μέρες εν τούτοις αρκετοί δήμοι δεν έχουν λάβει ακόμη ούτε καν τα σχετικά έγγραφα και βέβαια για τα χρήματα ούτε λόγος. Και αν αναλογιστούμε ότι για τα έργα χρειάζεται ακόμη τουλάχιστον ένας μήνας, με τις διαδικασίες μέσω των διαγωνισμών, αυτό σημαίνει ότι θα φτάσουμε στον Ιούλη και πολλοί δήμοι θα τρέχουν και δεν θα φτάνουν.
Χωρίς σχέδιο
Το μεγαλύτερο πρόβλημα όμως εντοπίζεται στο ότι στην πράξη τα υπουργεία έδωσαν για άλλη μία φορά έμφαση στην καταστολή αφήνοντας σε δεύτερη μοίρα την πρόληψη. Πληθαίνουν οι φωνές που λένε ότι ολόκληρο το σύστημα θέλει αλλαγή αφού έχει φανεί εδώ και χρόνια ότι δεν λειτουργεί. Χρειάζεται νέα φιλοσοφία στη στρατηγική των φορέων.
Είναι πασιφανές ότι ναι μεν υπάρχουν «καλές προθέσεις» αλλά αυτό που ξεκάθαρα λείπει είναι η ύπαρξη ενός συνολικού αντιπυρικού σχεδίου στο οποίο όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς (Πυροσβεστική, Δασική Υπηρεσία, Δήμοι, ΕΚΑΒ κλπ) θα έχουν διακριτούς ρόλους και θα γνωρίζουν με σαφήνεια πώς να ενεργήσουν τόσο προληπτικά όσο και κατασταλτικά την κρίσιμη στιγμή. Σημαντικό παραμένει επίσης το ζήτημα της Δασική Υπηρεσίας, για την οποία δεν έχει γίνει καμία ουσιαστική αναδιάρθρωσή της πέρα από την «μετάβασή» της στο υπουργείο Περιβάλλοντος. Είναι απαραίτητο να υπάρξει πλήρης αναβάθμιση της Δασικής Υπηρεσίας η οποία μέχρι σήμερα είναι πλήρως απαξιωμένη και δεν έχει ενταχθεί σχεδόν καθόλου στον υπάρχοντα σχεδιασμό. Τέλος στον «αέρα» είναι ακόμη η μεταφορά σε αυτήν των 1500 αγροφυλάκων. Η ουσία είναι ότι πρέπει κατεπειγόντως να συνταχθεί και να υλοποιηθεί ένα πλήρες αντιπυρικό σχέδιο το συντομότερο δυνατό, για να μην ξαναείμαστε απεγνωσμένοι θεατές -και πάλι- στο δράμα της ολοσχερούς πλέον οικολογικής καταστροφής, αφού η περυσινή φωτιά στην Βόρεια Αττική έχει αφήσει πλέον πολύ λίγα μέρη δάσους και πρασίνου.
|