Feb11
Σύστημα για τα… ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ (άρθρο του Σάββα Ι. Σάββα)
2/11/2010 8:08:00 AM by Giannis

Η Αθήνα και όλη η Ελλάδα χρειάζεται ένα νέο, βιώσιμο σύστημα διαχείρισης απορριμμάτων , όχι χωματερές ή ΧΥΤΑ, λέει  η επίτροπος Περιφερειακής Πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Ντανούτα Χούμπνερ.
Mετά την απόφαση της Κομισιόν για αναστολή των πληρωμών για τους ΧΥΤΑ Κερατέας, Φυλής και Γραμματικού ,επειδή παρουσιάζουν από μικρή έως μηδενική απορροφητικότητα κονδυλίων, η κυρία Χούμπνερ θίγει το πρόβλημα που όλοι γνωρίζουν και κανείς δεν μπόρεσε να λύσει. Επισημαίνει μάλιστα ότι η λύση μπορεί να δοθεί μόνο αν η κεντρική κυβέρνηση αναλάβει σχετικές ουσιαστικές πρωτοβουλίες.
Η Αθήνα παράγει 9000 τόνους σκουπιδιών κάθε μέρα και ελάχιστο ποσοστό τους αξιοποιείται. Τα περισσότερα καταλήγουν σε νόμιμες ή παράνομες χωματερές και ΧΥΤΑ. Αν υποθέσουμε ότι κάθε 10 τόνοι σκουπιδιών χρειάζονται ένα τετραγωνικό μέτρο χωματερής ή ΧΥΤΑ, κάθε μέρα η Αθήνα χάνει σχεδόν ένα στρέμμα γης. Έτσι, στο θεωρητικό κόστος διαχείρισης απορριμμάτων των 30 ευρώ ανά τόνο πρέπει να προστεθεί και το κόστος της γης η οποία δεσμεύεται και καταστρέφεται από αυτό.
Η λύση στο πρόβλημα των εκατομμυρίων τόνων σκουπιδιών που παράγουμε κάθε χρόνο στην Ελλάδα είναι προφανής και γνωστή. Είναι η μέθοδος που χρησιμοποιείται με επιτυχία σε πολλές χώρες της Ευρώπης και περιλαμβάνει την αξιοποίηση των ανακυκλώσιμων υλικών και την κομποστοποίηση (για μεταγενέστερη χρήση ως λίπασμα) των οργανικών ουσιών. Μια τέτοια λύση, προσαρμοσμένη στις ειδικές ανάγκες της χώρας, παρουσίασαν σε κοινή πρότασή τους τέσσερις από τις παλαιότερες μη κυβερνητικές οργανώσεις της Ελλάδας. Η πρόταση αυτή, σε αντίθεση με το ισχύον σύστημα ανακύκλωσης – που κρίνεται λίγο έως ελάχιστα αποτελεσματικό-, προβλέπει τον αρχικό διαχωρισμό των διάφορων κατηγοριών υλικών «στη πηγή», δηλαδή από τους ίδιους τους πολίτες. Φυσικά, περιλαμβάνει την ανακύκλωση των περισσοτέρων από αυτά ,την κομποστοποίηση και την ταφή ενός ελάχιστου μόνο μέρους υπολειμμάτων.
Αυτό είναι το μοντέλο που προκρίνεται από όλους ως το καλύτερο διαθέσιμο. Ακόμη και η ελληνική πολιτεία, δια των αρμόδιων αξιωματούχων της έχει δεχτεί ότι αυτή είναι η μόνη βιώσιμη λύση. Απομένει να εγκαταλείψει την ατολμία της και να υλοποιήσει το αυτονόητο.
Τέσσερις από τις παλαιότερες περιβαλλοντικές οργανώσεις της Ελλάδας βάζουν τα χαρτιά τους κάτω και καταθέτουν μια ολοκληρωμένη πρόταση για τη διαχείριση των απορριμμάτων. Η Οικολογική Εταιρεία Ανακύκλωσης, η Greenpeace, το WWF Ελλάς και το Δίκτυο Μεσόγειος SOS προτείνουν από κοινού το «Στρατηγικό Μοντέλο Διαχείρισης των Απορριμμάτων», το οποίο σύμφωνα με τις οργανώσεις είναι ρεαλιστικό, οικονομικό, δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας απαντά στις νομικές υποχρεώσεις της χώρας και πάνω από όλα ωθεί τους πολίτες στην ενεργή συμμετοχή απέναντι σ’ αυτό το τεράστιο πρόβλημα.
Η πρόληψη, σύμφωνα με τις τέσσερις ΜΚΟ, θα παίξει πρωταρχικό ρόλο στο πρόβλημα της διαχείρισης των απορριμμάτων. Όλοι οι εμπλεκόμενοι και ενδιαφερόμενοι φορείς πρέπει να αρχίσουν τις διαβουλεύσεις με στόχο την πρόληψη και τη μείωση των σκουπιδιών. Η επιτυχία, όμως της πρόληψης δεν μπορεί να έρθει αν δεν ληφθούν τα εξής μέτρα που στην Ευρωπαϊκή Ένωση θεωρούνται αυτονόητα.
Η πληρωμή των δημοτικών τελών να γίνεται βάσει των απορριμμάτων που παράγει το κάθε νοικοκυριό και όχι βάσει των τετραγωνικών και, αντίστοιχα, τα τέλη τελικής διάθεσης που πληρώνουν οι ΟΤΑ για τη χρήση των ΧΥΤΑ και ΧΥΤΥ να συνδεθούν με τις ποσότητες που θάβει ο κάθε ΟΤΑ για να ισχύσει έμπρακτα η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει».
Ένας κάδος θα δέχεται μόνο το χαρτί που χωρίς περαιτέρω διαλογή θα διατίθεται κατευθείαν για ανακύκλωση. Ο δεύτερος θα δέχεται όλα τα υπόλοιπα ανακυκλώσιμα (πλαστικό, γυαλί, μέταλλο, ξύλο), τα οποία θα διατίθενται στα ΚΔΑΥ (Κέντρα Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών) και στη συνέχεια θα καταλήγουν και αυτά στην ανακύκλωση.
Ο τρίτος κάδος θα δέχεται μόνο τα υπόλοιπα οργανικά και βιοαποδομήσιμα υλικά, όσα δηλαδή δεν καταλήγουν σε κάδο κομποστοποίησης και τα οποία θα κομποστοποιούνται σε μικρές ή μεγαλύτερες μονάδες. Ο τέταρτος και τελευταίος κάδος θα χρησιμοποιείται για τα υπολείμματα που θα οδηγούνται στη συνέχεια σε ΧΥΤΥ (Χώροι Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων). Μελλοντικά οι τέσσερις κάδοι μπορούν να γίνουν τρεις αν οι πολίτες κάνουν πολύ καλό διαχωρισμό των απορριμμάτων στο σπίτι.
Με την προϋπόθεση πως το σύστημα με τους τέσσερις διαφορετικούς κάδους θα λειτουργήσει, η διαλογή των υλικών στα ΚΔΑΥ θα βελτιωθεί, αφού εκεί θα καταλήγει το 20%-25% των σημερινών ποσοτήτων. Σαν αποτέλεσμα το καύσιμο από τα σκουπίδια (RDF) και τα υπολείμματα θα ελαχιστοποιηθεί σταδιακά στο 1%-3%. Αυτή η μικρή ποσότητα υπολειμμάτων θα μπορεί να διατίθεται σε ΧΥΤΥ ή να χρησιμοποιείται σαν εναλλακτικό καύσιμο από τσιμεντοβιομηχανίες ή μονάδες παραγωγής ενέργειας με την προϋπόθεση ότι δεν θα δημιουργούνται περιβαλλοντικά ή κοινωνικά προβλήματα.  
Η επαναχρησιμοποίηση συσκευασιών θα πρέπει να αφορά τις ηλεκτρικές συσκευές, τα παλιά ρούχα, τα έπιπλα και πολλά άλλα προϊόντα που σήμερα μόνο στα σκουπίδια μπορούν να καταλήξουν. Αυτό, βέβαια, προϋποθέτει την ανάληψη πρωτοβουλιών από την πολιτεία, τους ιδιώτες και την τοπική αυτοδιοίκηση για τη δημιουργία των κατάλληλων υποδομών. 
Ωφελημένο δεν θα βγει μόνο το περιβάλλον, αφού ταυτόχρονα θα δημιουργηθούν πολλές νέες θέσεις εργασίας.
Αν και στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες η κομποστοποίηση θεωρείται κάτι το δεδομένο, στην Ελλάδα η πλειονότητα των οργανικών υπολειμμάτων καταλήγουν στις χωματερές. Υπολογίζεται πως το 35% - 50% των οικιακών απορριμμάτων είναι οργανικά και τα περισσότερα νοικοκυριά θα μπορούσαν με έναν ειδικό κάδο κομποστοποίησης να τα χρησιμοποιούν για την παραγωγή λιπάσματος.
Το σκηνικό θα αλλάξει ριζικά αν η πολιτεία θεσπίσει την τοποθέτηση κάδων οικιακής κομποστοποίησης στα κτίρια και σε συνεργασία με τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης .Μόνο από την κομποστοποίηση στο σπίτι εκτιμάται πως οι ΟΤΑ μπορούν να μειώσουν τα προς διαχείριση οικιακά οργανικά απορρίμματα και κλαδέματα κατά 35%.
Η δημιουργία μονάδων κομποστοποίησης που θα διαχειρίζονται τα υλικά του τρίτου κάδου και τα «πράσινα απορρίμματα» των ΟΤΑ θα πρέπει να αποτελέσει την κύρια επιλογή της πολιτείας. Μ ’αυτό το σκεπτικό πρέπει να δημιουργηθούν μικρές, μεσαίες και μεγάλες μονάδες κομποστοποίησης, με ευθύνη των ΟΤΑ, των νομαρχιών και της περιφέρειας, ανάλογα με τον πληθυσμό που θα εξυπηρετούν. Στην περίπτωση που η κομποστοποίηση γίνεται με κλειστές αναερόβιες μονάδες, μπορεί παράλληλα να παράγεται ηλεκτρική ενέργεια και θερμότητα.
Το κομπόστ, τέλος, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ενίσχυση διαβρωμένων δασικών εκτάσεων, τη συντήρηση των αστικών πάρκων, την ανάπλαση εγκαταλειμμένων λατομείων και τον εμπλουτισμό των αγροτικών καλλιεργειών.
Η δημιουργία διαδημοτικών Κέντρων Ανακύκλωσης σε όλη τη χώρα μπορεί να αποτελέσει τον βασικό άξονα για την εναλλακτική διαχείριση των αστικών αποβλήτων. Ουσιαστικά, πρόκειται για έναν χώρο προσωρινής αποθήκευσης και ταξινόμησης των υλικών μέχρι τη μεταφορά τους για ανακύκλωση ή τελική διαχείριση. Κάθε Κ.Α μπορεί να έχει έκταση 1-2 στρέμματα, να βρίσκεται μέσα ή σε κοντινή απόσταση από την κάθε πόλη και να διαθέτει αποθηκευτικούς χώρους -όπως κοντέινερ- για τα υλικά. Καθένας θα πρέπει να εξυπηρετεί μέχρι 100.000 κατοίκους στην περιφέρεια και μέχρι 200.000 στην Αττική και τη Θεσσαλονίκη, ενώ κάθε νησί θα πρέπει να έχει το δικό του Κέντρο Ανακύκλωσης. Οι δημότες θα μεταφέρουν μόνοι τους τα υλικά στα Κ.Α σε συγκεκριμένες ώρες και μέρες.
 

  
 

  

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ο ιδρυτής του “ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ” και Νομαρχιακός σύμβουλος Αν Αττικής , “έφυγε” από κοντά μας 

  

 
  
 

 

Δ.Η.Σ.Ω

 

 

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ